(27 พฤษภาคม 2569) ณ โรงแรมโรงแรม เอส ดี อเวนิว กรุงเทพฯ – ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดย ฝ่ายความปลอดภัยทางชีวภาพ ได้รับรางวัล Thailand Biosafety Award (BAT Award) ประจำปี 2569 ประเภททีมงาน จากสมาคมชีวนิรภัย (ประเทศไทย) ในการประชุมวิชาการสมาคมชีวนิรภัย (ประเทศไทย) เพื่อเชิดชูเกียรติหน่วยงานที่มีผลงานโดดเด่นและเป็นที่ประจักษ์ด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosafety) และการรักษาความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosecurity) ของประเทศไทย
รางวัลดังกล่าวสะท้อนถึงความมุ่งมั่นของ ฝ่ายความปลอดภัยทางชีวภาพ ไบโอเทค ในการสร้าง “ระบบนิเวศการวิจัยที่ปลอดภัย (Safety Ecosystem)” ครอบคลุมตั้งแต่ระดับห้องปฏิบัติการวิจัยจนถึงภาคอุตสาหกรรม โดยมีบทบาทสำคัญในการยกระดับมาตรฐานด้านความปลอดภัยทางชีวภาพของประเทศ ผ่านการพัฒนาระบบกำกับดูแล การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และการพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างต่อเนื่อง
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ฝ่ายความปลอดภัยทางชีวภาพ ไบโอเทค ได้ผลักดันการจัดตั้งคณะกรรมการความปลอดภัยทางชีวภาพระดับสถาบัน (Institutional Biosafety Committee: IBC) ในหน่วยงานวิจัยทั่วประเทศ พร้อมผลักดันให้การรับรองจาก IBC เป็นหนึ่งในเงื่อนไขสำคัญของการขอรับทุนวิจัย เพื่อสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยในงานวิจัยด้านเทคโนโลยีชีวภาพอย่างเป็นรูปธรรม
ผลงานเด่นของทีม BIOSAFETY ไบโอเทค ประกอบด้วย
- ร่วมพัฒนาหลักเกณฑ์และเนื้อหาหลักสูตรด้าน Biosafety และ Biosecurity ร่วมกับสำนักมาตรฐานห้องปฏิบัติการ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
- เป็นหน่วยงานแรกของประเทศไทยที่ได้รับการขึ้นทะเบียนหลักสูตรฝึกอบรมด้าน Biosafety & Biosecurity จากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
- ขยายผลสู่มหาวิทยาลัยและหน่วยงานเครือข่ายทั่วประเทศ เพื่อให้สามารถนำหลักสูตรไปดำเนินการฝึกอบรมได้ด้วยตนเอง สร้างความยั่งยืนในการพัฒนาบุคลากร
- จัดอบรมหลักสูตร Biosafety & Biosecurity แล้วกว่า 107 ครั้ง มีผู้ผ่านการอบรมมากกว่า 8,000 คน
- พัฒนาหลักสูตร E-learning ด้าน Biosafety และ Biosecurity ซึ่งมีผู้เข้าใช้งานมากกว่า 10,000 คน
- พัฒนาหลักสูตรเฉพาะทางสำหรับภาคอุตสาหกรรม และห้องปฏิบัติการความปลอดภัยทางชีวภาพระดับ 3 (BSL-3) เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของภาคส่วนต่าง ๆ
ยกระดับมาตรฐานไทยสู่เวทีนานาชาติ
ฝ่ายความปลอดภัยทางชีวภาพ ไบโอเทค ยังมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนความมั่นคงทางชีวภาพในระดับสากล โดยได้เสนอหลักสูตรฝึกอบรมภายใต้กรอบความร่วมมือของอนุสัญญาว่าด้วยอาวุธชีวภาพ (Biological Weapons Convention: BWC) มาตรา 10 ซึ่งได้รับการเผยแพร่บนเว็บไซต์ของหน่วยงานสนับสนุนการดำเนินงานของอนุสัญญา (Implementation Support Unit: ISU) เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพด้านความปลอดภัยทางชีวภาพให้แก่ประเทศสมาชิกทั่วโลก
สร้างเครือข่าย สร้างคน สร้างความยั่งยืน
ทีม BIOSAFETY ไบโอเทค มีการขับเคลื่อน “เครือข่าย IBC” และจัดกิจกรรม Train the Trainer เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ภูมิภาคต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มีผู้ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยทางชีวภาพรวมกว่า 24,000 รายทั่วประเทศ
การได้รับรางวัล Thailand Biosafety Award 2569 ในครั้งนี้ จึงนับเป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของไบโอเทค สวทช. ที่สะท้อนถึงบทบาทสำคัญในการพัฒนาและยกระดับมาตรฐานด้าน Biosafety และ Biosecurity ของประเทศไทย พร้อมขับเคลื่อนงานวิจัย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของประเทศให้ดำเนินไปอย่างปลอดภัย มีความรับผิดชอบ และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล